Samsun Rahim Sarkması Tedavisi

Rahim sarkması nedir?

Pelvik organları yerinde tutan kas ve bağ dokusu desteğinin zayıflaması sonucunda rahmin vajina içine doğru yer değiştirmesine rahim sarkması (uterin prolapsus) denir. Mesane ve bağırsak sarkmalarıyla birlikte bulunabilir.

Doğum sayısı ve şekli, yaş ve menopoz, kronik kabızlık, sürekli öksürük, ağır kaldırma ve fazla kilo zemin hazırlayan etkenler arasındadır.

Belirtileri

Sarkmanın derecesine göre şikâyetler değişir:

• Kasıkta baskı, dolgunluk ve aşağı doğru çekilme hissi

• Vajinada ele gelen kitle hissi

• İdrar yapmakta zorlanma veya idrar kaçırma

• Kabızlık ve boşaltımda güçlük

• İlişkide rahatsızlık

• Gün sonuna doğru ve ayakta artan şikâyetler

Sistosel (mesane sarkması)

Sistosel, halk arasında mesane ya da idrar torbası sarkması olarak bilinen; mesanenin vajinanın ön duvarına doğru yer değiştirmesidir. Pelvik tabanı oluşturan kas ve bağ dokusunun zayıflaması sonucu gelişir ve rahim sarkmasına sıklıkla eşlik eder.

Vajinada ele gelen bir şişlik biçiminde kendini gösterir; şişlik uzun süre ayakta kalınca ve ıkınınca artar, dinlenince azalır. Öne çıkan şikâyetler idrar tarafındadır:

• İdrar sonrası tam boşalamama hissi ve sık idrara çıkma

• İdrar kaçırma veya tersine idrar yapmakta zorlanma

• Ayakta durmakla artan kasık ve bel ağrısı

• İlişki sırasında rahatsızlık

Rektosel (bağırsak sarkması)

Rektosel, kalın bağırsağın son bölümünün vajinanın arka duvarına doğru yer değiştirmesidir. Sistoselin arka duvardaki karşılığı gibi düşünülebilir ve yine pelvik taban desteğinin zayıflamasıyla ortaya çıkar.

Rektoselde şikâyetler daha çok boşaltım tarafında toplanır: dışkılamada zorlanma, tam boşalamama hissi ve bazı kişilerde boşaltımı kolaylaştırmak için vajina arka duvarına parmakla destek verme ihtiyacı. Kabızlık hem sonucu hem de zemin hazırlayıcısı olabilir.

Sarkma tipleri nasıl ayırt edilir?

Ön duvar (sistosel), arka duvar (rektosel) ve rahim sarkması çoğu zaman birlikte bulunur; bu nedenle değerlendirme tek bir organa göre değil, pelvik tabanın bütününe göre yapılır.

Muayenede sarkmanın hangi bölümü ilgilendirdiği ve derecesi belirlenir; öksürme ve ıkınma sırasında şişliğin davranışı izlenir, pelvik taban kaslarının gücü kontrol edilir. İdrar yakınmaları eşlik ediyorsa işeme sonrası mesanede kalan idrar ölçümü gibi ek değerlendirmeler planlanabilir.

Tedavi seçenekleri

Hafif derecelerde pelvik taban egzersizleri, yaşam düzenlemeleri ve zemin hazırlayan etkenlerin kontrolü öne çıkar. Cerrahi istemeyen veya cerrahiye uygun olmayan kişilerde vajinal destek pesarleri değerlendirilebilir.

İleri derecelerde ve yaşam kalitesini belirgin etkileyen durumlarda cerrahi onarım gündeme gelir. Yöntem; sarkmanın tipi ve derecesi, yaş, cinsel aktivite ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek seçilir.

Değerlendirme nasıl yapılır?

Muayenede sarkmanın hangi bölümü ilgilendirdiği ve derecesi belirlenir; şikâyetler ayakta ve ıkınma sırasında da değerlendirilir. İdrar kaçırma ya da boşaltım güçlüğü eşlik ediyorsa bunlar ayrıca ele alınır.

Samsun'daki muayenehanemizde tedavi kararını, muayene bulgularının yanı sıra şikâyetlerin günlük yaşamınıza etkisiyle birlikte veriyoruz. Aynı derecedeki iki kişide öncelik farklı olabilir.

Sarkma çoğu zaman tek bir organı ilgilendirmez; rahimle birlikte mesane veya bağırsak desteğinde de zayıflama bulunabilir. Bu nedenle idrar kaçırma, idrar yapmakta zorlanma ve boşaltım güçlüğü gibi şikâyetlerin ayrı ayrı sorgulanması önemlidir. Değerlendirmenin bütüncül yapılması, tedavi planının eksik kurulmasını önler ve sonradan ortaya çıkabilecek şikâyetlerin önceden ele alınmasına olanak tanır. Şikâyetlerin gün içinde değişkenlik göstermesi de olağandır; sabah hafif olan baskı hissi akşama doğru artabilir.

Günlük yaşamda korunma

Pelvik tabana binen yükü azaltan alışkanlıklar hem şikâyetleri hafifletebilir hem de ilerlemeyi yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Öne çıkan öneriler şunlardır:

• Kabızlığı önleyen, lif ağırlıklı beslenme ve yeterli sıvı alımı

• Ağır kaldırma alışkanlıklarının gözden geçirilmesi

• Kronik öksürüğün nedenine yönelik değerlendirme

• Kilo yönetimi

• Pelvik taban egzersizlerinin doğru teknikle ve düzenli yapılması